2019Raport Zintegrowany GPW

Ryzyka i szanse

Czynniki ryzyka i zagrożenia

Działalność Grupy Kapitałowej GPW narażona jest na liczne czynniki ryzyka, zarówno te o charakterze zewnętrznym, związane z otoczeniem rynkowym, regulacyjno-prawnym, jak i na ryzyka wewnętrzne, związane z prowadzeniem działalności operacyjnej. Grupa Kapitałowa GPW dbając o realizację celów strategicznych, aktywnie zarządza ryzykami występującymi w swojej działalności, dążąc do maksymalnego ograniczenia lub wyeliminowania ich potencjalnego negatywnego wpływu na wynik Grupy.

Celem zarządzania ryzykiem w GPW jest zapewnienie, że wszystkie istotne ryzyka związane z prowadzoną przez GPW działalnością są prawidłowo mierzone, raportowane i kontrolowane oraz nie stanowią zagrożenia dla stabilności i ciągłości operacyjnej. System zarządzania ryzykiem obejmuje zestawienie procesów, rozwiązań organizacyjnych, narzędzi technologicznych i udokumentowanych reguł odnoszących się do zarządzania ryzykiem. Główne założenia oraz zasady organizacji systemu zarządzania ryzykiem mają źródło w „Strategii zarządzania ryzykiem w GPW” zaakceptowanej przez Zarząd Giełdy, która podlega regularnej weryfikacji w celu dostosowania do zmian profilu ryzyka GPW jej otoczenia rynkowego.

Nadzorczą rolę w systemie zarządzania ryzykiem pełni Rada Giełdy, która na wniosek Zarządu zatwierdza ww. strategię zarządzania ryzykiem. Organem wpierającym Radę Giełdy w sprawowaniu nadzoru nad systemem zarządzania ryzykiem jest Komitet Audytu, który monitoruje skuteczność i stopień realizacji zadań związanych z zarządzaniem ryzykiem. Odpowiedzialność za zarządzanie ryzykiem spoczywa zaś na Zarządzie Giełdy, wspieranym przez Komitet ds. Zarządzania Ryzykiem. Zarząd Spółki ustanawia i wdraża strategię zarządzania ryzykiem w GPW oraz podejmuje najważniejsze decyzje mające wpływ na poziomy poszczególnych kategorii ryzyka. Proces zarządzania ryzykiem w GPW monitorowany i koordynowany jest przez Dział Compliance i Ryzyka. Właściciele i uczestnicy procesów biznesowych odpowiadają za bieżące zarządzanie ryzykiem, w tym identyfikację ryzyka występującego w obszarze ich kompetencji, monitorowanie, kontrolę i podejmowanie działań mających na celu ograniczanie poziomu tego ryzyka. Skuteczność funkcjonowania i ocena sprawności działania wdrożonego systemu zarządzania ryzykiem oraz jego adekwatność do profilu ryzyka GPW jest okresowo weryfikowana przez Dział Audytu Wewnętrznego.

GPW buduje kulturę organizacyjną, w której nacisk kładzie się na efektywne zarządzanie ryzykiem, przestrzeganie procedur oraz stosowanie ustalonych reguł postępowania. W tym celu podejmowane są działania mające na celu zwiększanie wśród pracowników GPW świadomości odpowiedzialności za właściwe zarządzanie ryzykiem na każdym poziomie struktury organizacyjnej GPW, m.in.: organizacja szkoleń, prowadzenie i udostępnianie pracownikom informacji z zakresu zarządzania ryzykiem na dedykowanej witrynie portalu korporacyjnego oraz bieżące doradztwo.

Proces zarządzania ryzykiem w GPW

Proces zarządzania ryzykiem w GPW jest procesem ciągłym i składa się z następujących elementów:

  • Identyfikacja ryzyka – działanie polegające na rozpoznaniu aktualnych i potencjalnych źródeł ryzyka, które wpływają lub mogą wpływać na sytuację finansową GPW.
  • Ocena ryzyka – działanie polegające na analizie wewnętrznych i zewnętrznych zagrożeń dla działalności GPW, mające na celu określenie profilu ryzyka.
  • Przeciwdziałanie lub akceptacja ryzyka – działanie polegające na zastosowaniu jednej z następujących strategii działania:
    • ograniczanie ryzyka,
    • transfer ryzyka m.in. poprzez przeniesienie części lub całości ryzyka związanego z danym zagrożeniem na podmiot zewnętrzny,
    • unikanie ryzyka poprzez niepodejmowanie działań, z którymi wiąże się dane zagrożenie,
    • akceptacja ryzyka.
  • Kontrola ryzyka – działanie polegające na okresowej weryfikacji skuteczności funkcjonowania wdrożonego systemu zarządzania ryzykiem oraz jego adekwatności do profilu ryzyka GPW.
  • Monitorowanie ryzyka – działanie polegające na badaniu odchyleń poziomu ryzyka od prognoz bądź założonych punktów odniesienia. Monitoring ryzyka pełni rolę systemu wczesnego ostrzegania i w przypadku pojawienia się sygnałów o negatywnych zmianach w profilu ryzyka GPW umożliwia podjęcie działań zaradczych.
  • Raportowanie ryzyka – polegające na cyklicznym informowaniu organów GPW o wynikach pomiaru ryzyka, podjętych działaniach lub rekomendacjach działań.

Strategia zarządzania ryzykiem w GPW obejmuje następujące rodzaje ryzyk:

  • Ryzyka niefinansowe:
    • ryzyko biznesowe, w tym: ryzyko otoczenia ekonomicznego, ryzyko strategiczne, ryzyko konkurencji i ryzyko projektu,
    • ryzyko operacyjne, w tym ryzyko prawne,
    • ryzyko braku zgodności,
    • ryzyko utraty reputacji.
  • Ryzyka finansowe:
    • ryzyko kredytowe,
    • ryzyko płynności,
    • ryzyko rynkowe.

Ryzyka biznesowe

Spółka uznaje opisane poniżej czynniki ryzyka w poszczególnych grupach za obiektywnie najbardziej istotne, jednakże ich kolejność nie odzwierciedla istotności lub skali wpływu na działalność Spółki. Dodatkowe czynniki ryzyka, które obecnie nie są zidentyfikowane, lub które są aktualnie uważane za nieistotne, w przyszłości także mogą mieć negatywny wpływ na działalność Spółki, jej sytuację finansową i wyniki z działalności.

 

 

Działalność Grupy uzależniona jest silnie od koniunktury na światowych rynkach finansowych. Tendencje ekonomiczne w światowej gospodarce, zwłaszcza w państwach europejskich i w USA, a także sytuacja geopolityczna w krajach ościennych wpływają na percepcję ryzyka wśród inwestorów oraz na ich aktywność na rynkach instrumentów finansowych i rynkach towarowych. Jednocześnie analizowanie całych regionów geograficznych przez globalnych inwestorów, w kontekście lokowania w nich kapitału, może przyczynić się do niekorzystnego postrzegania Polski i GPW, pomimo relatywnie lepszej sytuacji makroekonomicznej, niż w krajach z porównywanego obszaru. Spadek aktywności inwestorów zagranicznych na rynkach prowadzonych przez Grupę może ponadto przyczynić się do obniżenia ich atrakcyjności dla pozostałych uczestników, a także na mniejszą wartość opłat pobieranych z tytułu obsługi obrotu, które stanowią najważniejsze źródło przychodów Grupy. Przy kosztach utrzymujących się na stałym poziomie może to powodować obniżenie zysku Grupy GPW. Również koniunktura gospodarcza w Polsce ma bardzo istotny wpływ na aktywność inwestorów i ich sentyment do polskiego rynku, i tym samym na poziomy obrotów na rynkach Grupy. Zmiany sytuacji gospodarczej w kraju mają wpływ na aktywność gospodarczą i inwestycyjną emitentów, których papiery wartościowe są notowane na rynkach prowadzonych przez Grupę, w tym na ich wyniki finansowe, co w konsekwencji może przekładać się na kursy tych akcji i wolumeny transakcji, a także na aktywność spółek w zakresie emisji nowych papierów wartościowych. Zmiana aktywności inwestorów i rodzaj ich sentymentu do polskiego rynku w bezpośredni sposób przekładają się na przychody GK GPW z tytułu obrotu. W okresach gospodarczej niestabilności i w warunkach niesprzyjających podejmowaniu ryzyka przychody Spółki mogą ulegać zmniejszeniu, co - nawet przy utrzymywaniu wysokiej dyscypliny w zakresie kosztów - może powodować obniżenie zysku Grupy GPW. Z kolei zmiana poziomu kursów notowanych instrumentów ma bezpośredni wpływ na przychody GPW z tytułu obsługi emitentów. Ponadto przekonanie o istnieniu podwyższonego ryzyka związanego z inwestowaniem w polskie aktywa może ograniczyć dostępność kapitału, który mógłby zostać zainwestowany na GPW i może negatywnie wpłynąć na wartość kursów aktywów, znajdujących się w obrocie na rynkach organizowanych i prowadzonych przez Grupę. Zmiany kursów walut mogą negatywnie wpływać na decyzje inwestycyjne i częstotliwość ich podejmowania, co z kolei może negatywnie wpłynąć na wolumen, wartość i liczbę transakcji na GPW, i tym samym na poziom przychodów Grupy.

Wydarzenia które w istotny sposób mogą wpływać na aktywność klientów Grupy GPW, wywierając wpływ na obniżenie ich aktywności i tym samym obniżenie zysku Grupy GPW, to w szczególności:

  • ogólne tendencje w światowej i krajowej gospodarce oraz na rynkach finansowych,
  • zmiany polityki pieniężnej, fiskalnej i podatkowej,
  • poziom stóp procentowych i ich zmienność,
  • presja inflacyjna,
  • zmiany kursów walut,
  • przyjęcie przez Polskę euro jako waluty (niosące potencjalne zmiany w polityce pieniężnej i fiskalnej lub powodujące zmiany alokacji w portfelach inwestorów),
  • zmiana ratingu kredytowego Polski,
  • zachowania inwestorów instytucjonalnych lub indywidualnych,
  • zmiany notowań papierów wartościowych i innych instrumentów finansowych,
  • dostępność krótko- i długoterminowego finansowania,
  • dostępność alternatywnych inwestycji,
  • zmiany legislacyjne i regulacyjne,
  • nieprzewidziane zamknięcia rynków i inne przerwy w obrocie, klęski żywiołowe i naturalne, epidemie, ataki terrorystyczne, awarie techniczne i inne zdarzenia opisane w Ustawie o stanie klęski żywiołowej z dnia 18 kwietnia 2002 r.

Ryzyko konkurencji

Światowy sektor giełd charakteryzuje się wysoką konkurencyjnością. Dodatkowo w Unii Europejskiej procesy konkurencyjne w obszarze obrotu giełdowego i posttransakcyjnym są wzmagane przez zmiany w prawie, których celem jest harmonizacja regulacji państw członkowskich Unii Europejskiej i integracja funkcjonujących w nich rynków finansowych. Stąd Grupa narażona jest na ryzyko konkurencji ze strony giełd oraz alternatywnych platform obrotu, których pojawienie się na polskim rynku może negatywnie wpłynąć na działalność GPW. Konkurencję dla Emitenta stanowią tzw. wielostronne platformy obrotu (MTF) oraz inne formy obrotu giełdowego i pozagiełdowego. Uruchomienie aktywnego obrotu polskimi akcjami przez alternatywne platformy mogłoby wpłynąć na poziom wartości obrotów akcjami na GPW. Koszty zawierania transakcji na dużych giełdach zagranicznych i MTF-ach są niższe niż na GPW, co w dużej mierze wynika z relatywnie mniejszej skali rynku w Polsce. Procesy konsolidacyjne w globalnym sektorze giełd oraz rozwój MTF-ów mogą zwiększyć presję na dalsze obniżenie opłat pobieranych od transakcji na rynkach finansowych. W konsekwencji klienci GPW mogą wywierać presję na obniżenie przez GPW opłat pobieranych z tytułu notowań i obrotu, co może spowodować zmniejszenie przychodów GPW. Aktywność konkurencji na polskim rynku może także doprowadzić do utraty części obrotu skupianego na platformach prowadzonych przez Grupę.

Ryzyko konkurencji dla rynku TBSP

W styczniu 2019 r. Rynek Treasury BondSpot Poland wybrany został przez Dealerów Skarbowych Papierów Wartościowych (DSPW) i zaakceptowany przez Ministerstwo Finansów jako rynek elektroniczny stanowiący referencyjną platformę wtórnego obrotu długiem skarbowym. Możliwość utraty statusu podmiotu prowadzącego rynek elektroniczny stanowić może konsekwencję rozwiązania umowy z BondSpot S.A. (z zachowaniem okresu wypowiedzenia) na skutek wszczęcia przez Ministra Finansów procedury, o której mowa w § 23 ust.1 Regulaminu pełnienia funkcji Dealera Skarbowych Papierów Wartościowych z dnia 15 grudnia 2018 r., na wniosek zgłoszony przez ponad 50% DSPW.

W związku z powyższym Spółka musi podejmować ciągłe działania zmierzające do utrzymania atrakcyjności TBSP, przede wszystkim poprzez dostarczanie pełnego wachlarza rozwiązań charakterystycznych dla rynku obligacji skarbowych i świadczenie usług na najwyższym poziomie i na konkurencyjnych warunkach. W przeciwnym wypadku, w chwili pojawienia się na polskim rynku podmiotu zapewniającego atrakcyjniejsze warunki prowadzenia takiego rynku, BondSpot S.A. mogłaby utracić prawo do prowadzenia powyższego rynku, co miałoby poważny wpływ na działalność BondSpot S.A. i jej sytuację finansową. Równocześnie, nie można w przyszłości wykluczyć zmiany zasad konkursu DSPW, które w pośredni lub bezpośredni sposób wpłyną na wielkość obrotu, a tym samym przychodów realizowanych na platformie TBSP.

Ryzyko związne z zmianami przepisów

Grupa prowadzi działalność głównie w Polsce. Polski system prawny i otoczenie regulacyjne mogą ulegać znaczącym nieoczekiwanym zmianom, a obowiązujące w Polsce przepisy prawa i regulacje mogą być przedmiotem sprzecznych ze sobą urzędowych interpretacji. Rynek kapitałowy oraz rynek obrotu towarami giełdowymi jest w szerokim zakresie poddany regulacjom państwowym i może podlegać coraz większemu nadzorowi. Zmiany regulacyjne mogą negatywnie wpływać na Grupę oraz na obecnych i przyszłych odbiorców świadczonych przez nią usług. Również regulacje Unii Europejskiej w coraz większym stopniu oddziałują na Grupę i zwiększają koszty zapewnienia zgodności działania, w szczególności w obszarze związanym z prowadzeniem obrotu oraz w obszarze posttransakcyjnym. Mogą one osłabiać konkurencyjność mniejszych europejskich giełd, w tym GPW, na rzecz podmiotów o większej skali działalności. Zmiany w regulacjach mogą pociągać za sobą konieczność dostosowania systemów transakcyjnych i działalności Grupy, co może się wiązać z koniecznością ponoszenia dodatkowych nakładów. Zdolność Grupy do przestrzegania mających zastosowanie przepisów prawa i regulacji w dużej mierze zależy od jej zdolności do tworzenia i utrzymywania odpowiednich systemów i procedur. Nie można zapewnić, że Grupa będzie w stanie zastosować się do takich przyszłych zmian przepisów prawa i regulacji, lub że zmiany te nie będą miały istotnego negatywnego wpływu na działalność Grupy, jej sytuację finansową i wyniki działalności.

Ryzyko związane z niespełnieniem wymagań regulacyjnych oraz zaleceń KNF odnoszących się do działalności Grupy

Działalność Grupy podlega nadzorowi KNF. Grupa może nie być w stanie spełnić wszystkich wymagań regulacyjnych oraz zaleceń organu nadzoru, a tym samym może być narażona w przyszłości na postępowania oraz sankcje (w tym kary pieniężne) nakładane w związku z niewykonywaniem lub zarzucanym Grupie niewykonywaniem obowiązków, wynikających z obowiązujących przepisów prawa lub regulacji, oraz zaleceń organu nadzoru. Wszelkie takie prowadzone wobec Grupy postępowania oraz nakładane w ich konsekwencji sankcje mogą mieć istotny negatywny wpływ na działalność Grupy, jej sytuację finansową lub wyniki działalności. W przeszłości nie miały miejsca sytuacje niespełnienia przez Grupę wymagań regulacyjnych oraz zaleceń organu nadzoru.

Ryzyko związane z regulacjami dotyczącymi otwartych funduszy emerytalnych w Polsce

Otwarte Fundusze Emerytalne (OFE) stanowią ważną grupę uczestników rynków prowadzonych przez Grupę. Na koniec 2019 r. OFE odpowiadały za około 6,7% obrotu akcjami na Głównym Rynku GPW oraz posiadały akcje stanowiące 21,3% kapitalizacji krajowych spółek i 42,4% akcji będących w obrocie na Głównym Rynku (wśród akcjonariuszy posiadających mniej niż 5% akcji danej spółki publicznej lub zaliczanych do inwestorów finansowych). Zmiany w regulacjach, które zostały zapowiedziane przez Ministerstwo Rozwoju w lipcu 2016 r. mające prowadzić w szczególności do zastąpienia OFE innymi podmiotami zbiorowego inwestowania oraz ograniczenia lub wyeliminowania przepływów środków do i z OFE mogą przyczyniać się do zmiany aktywności tej grupy inwestorów na GPW. Ponadto mogą one skutkować ryzykiem powstania nadpodaży akcji notowanych na GPW oraz zmniejszać zainteresowanie tymi akcjami ze strony innych inwestorów. W konsekwencji może to doprowadzić do spadku obrotów instrumentami finansowymi, w tym akcjami na GPW, spadku liczby i wartości akcji oraz obligacji dopuszczonych i wprowadzanych do obrotu na GPW, a w ślad za tym do spadku przychodów Grupy i pogorszenia jej wyników finansowych.

Ryzyko związane z funkcjonowaniem Ustawy Prawo Energetyczne

Zmiany w zakresie obowiązku publicznej sprzedaży energii elektrycznej i gazu ziemnego mogą niekorzystnie wpływać na działalność spółki zależnej GPW - TGE oraz jej sytuację finansową. Zgodnie z Ustawą Prawo energetyczne przedsiębiorstwa energetyczne zajmujące się wytwarzaniem energii elektrycznej mają obowiązek sprzedaży (z licznymi wyjątkami) poprzez giełdy towarowe lub NEMO nie mniej niż 100% energii elektrycznej wytworzonej w danym roku. Podobny obowiązek, zakładający sprzedaż nie mniej niż 55% gazu ziemnego wysokometanowego wprowadzonego w danym roku do sieci przesyłowej, został nałożony na przedsiębiorstwa energetyczne zajmujące się obrotem paliwami gazowymi. Zmiany lub zniesienie wyżej wymienionych obowiązków mogą skutkować obniżeniem aktywności niektórych uczestników TGE. Może to w efekcie spowodować spadek płynności obrotu energią elektryczną, gazem ziemnymi obniżeniem atrakcyjności rynku towarowego dla pozostałych uczestników i w efekcie wpłynąć na wolumen obrotu tymi towarami i przychody z tego tytułu.

Ryzyko związane z Ustawą o Odnawialnych Źródłach Energii

TGE w ramach swojej działalności prowadzi obrót prawami majątkowymi do świadectw pochodzenia dla energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych oraz Rejestr Świadectwa Pochodzenia. Zgodnie z Ustawą o Odnawialnych Źródłach Energii został wprowadzony nowy mechanizm wsparcia produkcji energii ze źródeł odnawialnych oparty na systemie aukcji, który docelowo ma zastąpić dotychczasowy system wsparcia. Dotychczasowy system, oparty na tzw. zielonych świadectwach pochodzenia, będzie funkcjonował do 31 grudnia 2035 r. Natomiast faktyczne, całkowite wygaszenie dotychczasowego systemu może nastąpić wcześniej. Będzie ono wynikać z faktu, że świadectwa pochodzenia przysługują przez okres 15 lat od momentu pierwszego wytworzenia energii w danej instalacji. Dla instalacji odnawialnych źródeł energii, które jako pierwsze rozpoczęły produkcję energii objętej zielonymi świadectwami pochodzenia w 2005 r., przewidziany ustawą termin 15 lat minie w 2020 r. Od tego momentu następować będzie stopniowe, wieloletnie wygaszanie dotychczasowego systemu wsparcia.

Ryzyko związane z dostosowaniem się TGE do pakietu MIFID II

W lipcu 2019 r. w ramach prac dostosowawczych do Dyrektywy MiFID II, TGE - po uzyskaniu odpowiedniej zgody KNF - uruchomiła obrót uprawnieniami do emisji CO2 na Rynku Instrumentów Finansowych.

Kontynuowane były prace związane z uzyskaniem licencji na prowadzenie OTF, w który zostanie przekształcony Rynek Terminowy Towarowy, w ramach procesu dostosowania struktury rynków TGE do wymogów Dyrektywy. TGE zakłada, że uruchomienie OTF, po uzyskaniu odpowiedniej licencji z KNF, które planowane jest na 1 kwartał 2020 r., zakończy proces dostosowywania rynków prowadzonych TGE do wymogów Dyrektywy MiFID II.

Ryzyko związane z dostosowaniem GPW i TGE do wymogów ustawy o cyberbezpieczeństwie

Komisja Nadzoru Finansowego decyzją z dnia 8.11.2018 r., w związku z ustawą z dnia 5 lipca 2018 roku o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, uznała GPW i TGE za operatorów usługi kluczowej polegającej na prowadzeniu rynku regulowanego. Dnia 23 grudnia zostało opublikowana nowa wersja Rozporządzenia Ministra Cyfryzacji z dnia 4 grudnia 2019 r. w sprawie warunków organizacyjnych i technicznych dla podmiotów świadczących usługi z zakresu cyberbezpieczeństwa oraz wewnętrznych struktur organizacyjnych operatorów usług kluczowych odpowiedzialnych za cyberbezpieczeństwo rozszerzający wymagania zawarte w ustawie o k.s.c. Definiując wymagania Rozporządzenie wskazuje jednocześnie, że ich spełnienie powinno być poprzedzone analizą ryzyka, której przeprowadzenie planowane jest w 2 kwartale 2020 r. W jej wyniku najprawdopodobniej zidentyfikowane zostaną ryzyka wymagające działań mitygujących. Ponadto od 18 listopada 2019 r. w TGE trwa prowadzona przez KNF kontrola zgodności z wymogami w/w ustawy. Prace kontrolne zostały zakończone 18 grudnia 2019 r. – w chwili obecnej TGE oczekuje na raport pokontrolny. Zalecenia raportu będą przedmiotem analizy w odniesieniu do rozwiązań przyjętych w GPW, w celu podjęcia działań korygujących wspólnych dla GK GPW.

Ryzyko związane ze zmianą przepisów prawa podatkowego oraz jego interpretacją

Polski system podatkowy charakteryzuje się brakiem stabilności. Przepisy podatkowe bywają często zmieniane, wielokrotnie na niekorzyść podatników. Często także zmianie ulega interpretacja poszczególnych przepisów. Zmiany te mogą polegać nie tylko na podwyższeniu stawek podatkowych, ale także na wprowadzeniu nowych szczegółowych instrumentów prawnych, rozszerzeniu zakresu opodatkowania, a nawet wprowadzeniu nowych obciążeń podatkowych. Zmiany prawa podatkowego mogą także wynikać z konieczności wdrażania nowych rozwiązań przewidzianych w prawie Unii Europejskiej, wynikających z wprowadzenia nowych lub zmiany już istniejących regulacji w zakresie podatków. Częste zmiany przepisów prawa regulujących opodatkowanie działalności gospodarczej oraz rozbieżności interpretacyjne w zakresie stosowania przepisów podatkowych przez organy podatkowe mogą okazać się niekorzystne dla GK GPW, co w konsekwencji może mieć negatywny wpływ na działalność i sytuację finansową Grupy.

Ryzyko związane z brakiem spójności przepisów podatkowych polskich a przepisów unijnych np. w kontekście VATu

Ryzyko wynikające z braku spójności przepisów podatkowych lokalnych (polskich) i unijnych przepisów Dyrektywy VAT polega na tym, że wątpliwości budzi polityka księgowa podatnika polegająca na ujmowaniu faktur zakupu i odliczania podatku VAT naliczonego na ich podstawie w danym okresie rozliczeniowym, jeżeli w tym ujmuje się faktury otrzymane po zakończeniu tego okresu, ale przed terminem złożenia właściwej deklaracji tj. w praktyce do 25-tego dnia kolejnego miesiąca. To podejście może powodować ryzyko wynikające z tego, że organy podatkowe kierując się literalnym brzmieniem polskich przepisów mogą kwestionować właściwy moment odliczenia podatku VAT naliczonego na podstawie art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT (tj. jako brak spełnienia jednego z warunków uprawniających do odliczenia podatku VAT naliczonego).

Ryzyko związane z wewnętrznymi regulacjami Spółki

Zdolność Grupy do przestrzegania wszystkich obowiązujących przepisów w zmieniającym się środowisku regulacyjnym jest w dużej mierze uzależniona od ustanowienia i prowadzenia systemu kontroli zgodności, audytu i sprawozdawczości, a także od umiejętności pozyskania i utrzymania wykwalifikowanego personelu odpowiedzialnego za te procesy. Polityka i procedury Grupy dotyczące identyfikowania, monitorowania i zarządzania ryzykiem związanym z zachowywaniem zgodności z przepisami mogą nie być wystarczająco skuteczne. Zarządzanie ryzykiem prawnym i regulacyjnym wymaga między innymi, by zasady i procedury obowiązujące w Grupie pozwalały na prawidłowe monitorowanie, rejestrowanie i weryfikowanie dużej liczby transakcji i zdarzeń. Grupa nie może zagwarantować, że jej polityka i procedury będą zawsze skuteczne, lub że zawsze będzie w stanie odpowiednio monitorować lub prawidłowo oceniać ryzyko naruszenia przepisów, na które jest lub może być narażona. Brak zgodności z przepisami lub innymi standardami może prowadzić do obniżenia poziomu aktywności uczestników, emitentów i inwestorów oraz mieć istotny negatywny wpływ na działalność Grupy, jej sytuację finansową, wyniki działalności i perspektywy rozwoju.

Ryzyko związane z potencjalnym sporem sądowym związanym z naruszeniem przez Grupę praw własności intelektualnej innych osób

Konkurenci Grupy, jak również inne podmioty i osoby fizyczne, mogły uzyskać i prawdopodobnie mogą uzyskiwać w przyszłości prawa własności intelektualnej do produktów lub usług związanych z lub zbliżonych do rodzajów produktów i usług, które Grupa oferuje lub zamierza wprowadzić do swojej oferty. Grupa może nie być świadoma wszystkich chronionych praw własności intelektualnej, co do których istnieje ryzyko, że mogą zostać naruszone przez jej produkty, usługi lub technologie. Ponadto Grupa nie może mieć pewności, że jej produkty i usługi nie naruszają praw własności intelektualnej innych osób, lub że inne osoby nie zgłoszą roszczeń z tytułu ich naruszenia przeciwko Grupie. W takiej sytuacji Grupa może być zmuszona do zaprzestania tworzenia lub wprowadzania do obrotu tych produktów, usług lub technologii, do uzyskania licencji w tym zakresie od posiadaczy praw własności intelektualnej lub zmiany tych produktów, usług lub technologii w taki sposób, aby uniknąć naruszenia takich praw. Jeżeli Grupa zostanie zmuszona do zaprzestania tworzenia lub wprowadzania do obrotu niektórych produktów albo nie będzie w stanie uzyskać wymaganych licencji, może to mieć istotny negatywny wpływ na jej działalność, sytuację finansową i wyniki działalności.

Ryzyko związane z nieskuteczną ochroną własności intelektualnej

Grupa chroni swoją własność intelektualną na podstawie praw do znaków towarowych, praw autorskich, ochrony tajemnic handlowych, umów o zachowaniu poufności i innych umów z jej dostawcami, podmiotami zależnymi, stowarzyszonymi, klientami, partnerami strategicznymi i innymi podmiotami. Podjęte przez Grupę działania mogą być niedostateczne aby np. zapobiec przywłaszczeniu informacji. Ponadto ochrona praw własności intelektualnej Grupy może wymagać poniesienia znacznych nakładów finansowych i zaangażowania znacznych zasobów ludzkich, co może mieć negatywny wpływ na działalność Grupy, sytuację finansową i wyniki działalności.

Ryzyko potencjalnego naruszenia przepisów o ochronie konkurencji przez Spółkę

GPW zajmuje dominującą pozycję na polskim rynku. W związku z tym Spółka podlega ograniczeniom dotyczącym zakazu nadużywania pozycji dominującej oraz zakazu stosowania praktyk ograniczających konkurencję wynikającym z przepisów prawa polskiego i prawa UE z zakresu ochrony konkurencji. Organy ochrony konkurencji (Prezes UOKiK, Komisja Europejska) mogą kontrolować przestrzeganie tych ograniczeń. W przypadku stwierdzenia naruszeń organy ochrony konkurencji mogą nakazać Spółce podjęcie określonych działań mających na celu zaniechanie określonej praktyki ograniczającej konkurencję lub zaniechanie nadużywania pozycji dominującej, a także wymierzyć sankcje, w tym w postaci nakładanych na Spółkę kar pieniężnych w wysokości do 10% przychodów osiągniętych w roku poprzedzającym rok nałożenia kary. Działania te mogą mieć istotny niekorzystny wpływ na działalność, sytuację finansową i wyniki Grupy.

Ryzyko związane z utratą przez Grupę reputacji i zaufania klientów do zdolności obsługiwania transakcji giełdowych  

Grupa prowadzi działalność w branży, w której dobra reputacja i zaufanie klientów (w tym zaufanie emitentów, pośredników finansowych oraz inwestorów) mają szczególnie istotne znaczenie. Ze względu na rolę, jaką Grupa odgrywa na polskim rynku kapitałowym, ewentualne błędy systemu transakcyjnego, przerwy w notowaniach, błędy operacyjne, ujawnienie informacji dotyczących klientów, spory sądowe, spekulacje prasowe i inne niekorzystne zdarzenia mogą zaszkodzić jej reputacji. Nieprzewidziane zmiany w regulacjach prawnych odnoszących się do rynku kapitałowego oraz rynku obrotu towarami giełdowymi w Polsce, a także działania innych podmiotów rynku giełdowego, w tym emitentów, pośredników finansowych, konkurencyjnych platform obrotu oraz przedstawicieli mediów, którzy postępowaliby niezgodnie z przyjętymi standardami lub praktykami, mogą podważyć ogólne zaufanie do polskiego rynku kapitałowego i Grupy. Ponadto istnieje ryzyko, że pracownicy Grupy mogą dopuścić się naruszeń prawa lub innych procedur, zaś działania podejmowane przez Grupę w celu wykrycia takich zachowań i zapobieżenia im mogą w niektórych przypadkach okazać się nieskuteczne, co z kolei może skutkować sankcjami i poważnym uszczerbkiem reputacji Spółki. W przeszłości nie miały miejsca zdarzenia wpływające w istotny negatywny sposób na reputację Grupy lub zaufanie klientów.

Ryzyko związane ze zdolnością pozyskiwania i utrzymania wykwalifikowanych pracowników przez Grupę

Efektywne zarządzanie działalnością Grupy wymaga zatrudniania wysoko wykwalifikowanych pracowników. Kompetencje, które posiadają pracownicy Grupy, są określane jako rzadkie, z racji unikalnego charakteru działalności Grupy. Każdy przypadek zwiększonej rotacji pracowników zatrudnianych na kluczowych stanowiskach może wpłynąć na czasowe obniżenie efektywności działania Grupy, ze względu na długotrwały proces szkolenia konieczny do przygotowania nowych pracowników do objęcia takich stanowisk. Może to negatywnie wpłynąć na działalność Grupy, jej sytuację finansową, wyniki działalności, możliwość osiągnięcia celów strategicznych lub perspektywy rozwoju.

Ryzyko sporów pracowniczych

Większość pracowników Spółki należy do Związku Zawodowego Pracowników Giełdy, jedynej organizacji związkowej, działającej na GPW od 2005 r. Związki zawodowe posiadają uprawnienia do koordynowania i konsultowania działań (w tym dotyczących restrukturyzacji Spółki) o charakterze opiniotwórczym. W przeszłości w Grupie nie występowały spory zbiorowe pracy. Jednakże nie można wykluczyć, że Grupa może stać się w przyszłości stroną sporów, które mogą mieć istotny negatywny wpływ na jej reputację, działalność, przychody, wyniki lub sytuację finansową.

Ryzyko związane z awariami systemów transakcyjnych Grupy

Zapewnienie bezpieczeństwa i ciągłości obrotu to jedno z podstawowych zadań GPW. Działalność Grupy jest silnie uzależniona od skutecznego funkcjonowania systemów transakcyjnych, które są narażone na ryzyko przerw w działaniu i naruszenia ich bezpieczeństwa. Niezawodność działania systemów transakcyjnych Grupy jest równie ważna jak ich wydajność. W przypadku awarii lub spowolnionego działania systemów Grupy lub systemów należących do zewnętrznych usługodawców może dojść m.in. do następujących sytuacji: nieprzewidzianych zakłóceń w obsłudze uczestników rynku i klientów Grupy, wydłużonych czasów reakcji lub opóźnień w realizacji transakcji, niepełnej lub nieprawidłowej rejestracji lub przetwarzania transakcji, strat finansowych i odpowiedzialności wobec klientów, sporów sądowych lub innych roszczeń względem Grupy, w tym skarg do KNF, postępowań lub sankcji. Awarie systemów transakcyjnych oraz innych zintegrowanych z nimi systemów informatycznych mogą wpłynąć na zakłócenie przebiegu sesji, a w konsekwencji na spadek wielkości obrotów i zaufania do rynku, co w efekcie może mieć istotny negatywny wpływ na wyniki Grupy, jej sytuację finansową i perspektywy rozwoju. Grupa może być także zmuszona do wykorzystania znacznych dodatkowych środków na ochronę przed groźbą naruszenia bezpieczeństwa lub ograniczenia zaistniałych problemów, w tym poprawę reputacji utraconej wskutek ewentualnego naruszenia bezpieczeństwa. Powyższe czynniki mogą mieć istotny negatywny wpływ na działalność Grupy, jej sytuację finansową i wyniki.

Ryzyko związane ze zmianami technologicznymi

Sektor giełdowy doświadczył, i nadal będzie doświadczać, szybkiego rozwoju technologicznego, zmian w zakresie wymagań i preferencji klientów, częstego wprowadzania produktów i usług odzwierciedlających nowe technologie oraz pojawiania się nowych standardów i praktyk branżowych. Aby zachować konkurencyjność, Grupa musi stale wzmacniać i poprawiać swoją zdolność reagowania na te zmiany, wydajność, dostępność i właściwości zautomatyzowanych systemów obrotu i komunikacji. Będzie to wymagało dalszego pozyskiwania i utrzymywania przez Grupę wysoko wykwalifikowanych pracowników oraz inwestowania znacznych środków finansowych w ciągłe aktualizowanie i modernizowanie swoich systemów. W przeciwnym razie systemy Grupy mogą stać się mniej konkurencyjne, co może z kolei skutkować utratą klientów oraz zmniejszeniem wolumenu obrotu i mieć istotny niekorzystny wpływ na jej działalność, sytuację finansową i wyniki działalności.

Ryzyko związane z koniecznością aktualizacji systemu transakcyjnego GPW

W wyniku przeprowadzonych analiz scenariuszy rozwoju GPW i GK GPW oraz mając na uwadze bardzo dynamicznie zmieniające się technologie informatyczne, w tym ewolucję technologii systemów transakcyjnych, GPW podjęła działania mające na celu zmianę technologii w perspektywie maksymalnie 4 – 5 lat. We wrześniu 2019 r. GPW rozpoczęła Projekt badawczo-rozwojowy, którego celem jest wytworzenie własnego, modułowego i skalowalnego systemu transakcyjnego, dedykowanego GPW i jej spółkom zależnym oraz zagranicznym giełdom regionu Europy Środkowo-Wschodniej (CEE), poszukującym rozwiązań informatycznych dostosowanych do ich potrzeb i specyfiki działania. Zgodnie ze strategią rozwoju polskiego rynku kapitałowego, dla którego Giełda jest jedną z fundamentalnych instytucji, posiadanie własnego rozwiązania informatycznego gwarantuje optymalizację kosztów i ryzyk związanych z eksploatacją platformy. Realizowany Projekt może generować po stronie Spółki znaczące nakłady inwestycyjne, które częściowo będą refinansowane ze środków przyznanych przez NCBR. Niniejsze przedsięwzięcie ma na celu zastąpienie obecnie wykorzystywanego i eksploatowanego od 7 lat systemu UTP. W przypadku niepowodzenia Projektu, prawdopodobnie konieczny będzie powrót do wariantu wymiany systemu poprzez nabycie nowego systemu transakcyjnego od dostawcy zagranicznego. Nie można zapewnić, że wysokość poniesionych przez Spółkę nakładów związanych z wymianą systemu transakcyjnego nie będzie miała istotnego wpływu na działalność Grupy, jej sytuację finansową i wyniki działalności.

Ryzyko związane z metodami zarządzania ryzykiem stosowanymi przez Grupę

Grupa jest narażona na ryzyko rynkowe, regulacyjne oraz ryzyka finansowe takie jak kredytowe i ryzyko związane z płynnością swojego portfela inwestycji, ryzyko rynkowe związane ze zmianą cen aktywów finansowych, a także na ryzyko operacyjne związane z działalnością. Grupa posiada ubezpieczenie majątku IT od ryzyk takich jak katastrofy naturalne, kradzież i włamanie, akty wandalizmu, niewłaściwe użycie sprzętu elektronicznego oraz niewłaściwe parametry energetyczne. Ponadto Grupa posiada ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej Członków Zarządów i Rad Nadzorczych (tzw. D&O). Spółka nie posiada ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej w zakresie działalności operacyjnej, w szczególności w zakresie ewentualnych szkód ponoszonych przez Członków Giełdy i uczestników obrotu w związku z awariami systemów IT. Spółka uważa, że jest należycie chroniona w tym zakresie przez postanowienia umów zawartych z Członkami Giełdy i uczestnikami obrotu. Wymienione narzędzia zarządzania ryzykiem oraz polisy ubezpieczeniowe mogą okazać się niewystarczającą ochroną przed każdym ryzykiem, na które narażona jest Grupa. Grupa może nie być w stanie skutecznie zarządzać ryzykiem, co może mieć negatywny wpływ na jej działalność, przychody, wyniki działalności i sytuację finansową.

Ryzyko związane z uzależnieniem działalności Grupy od osób trzecich, nad którymi Grupa ma ograniczoną kontrolę lub nie ma żadnej kontroli

Działalność Grupy jest uzależniona od podmiotów zewnętrznych, m.in. od KDPW i KDPW_CCP oraz kilku usługodawców, głównie podmiotów świadczących usługi informatyczne. Systemy teleinformatyczne używane przez Grupę w celu prowadzenia obrotu instrumentami finansowymi i towarami giełdowymi są wysoko specjalistyczne oraz dostosowane do potrzeb Grupy i nie są powszechnie stosowane w Polsce lub za granicą. W związku z tym wybór usługodawców w tym zakresie jest ograniczony. Nie ma gwarancji, że usługodawcy Grupy będą w stanie efektywnie kontynuować świadczenie usług, lub że będą w stanie świadczyć niezbędne usługi, ani też, że będą w stanie odpowiednio poszerzyć swoją ofertę, by zaspokoić potrzeby Grupy. Przerwy w działaniu lub wadliwe działanie systemów albo częściowe lub całkowite zaprzestanie świadczenia istotnych usług przez usługodawców, w połączeniu z niezdolnością Grupy do zapewnienia alternatywnego rozwiązania w odpowiednim czasie, może mieć istotny negatywny wpływ na działalność Grupy, jej sytuację finansową i wyniki działalności.

Ryzyko związane z niezrealizowaniem strategii przez Grupę

Strategia Grupy zakłada między innymi zwiększanie atrakcyjności GPW dla coraz szerszej grupy uczestników rynku, w szczególności przez inwestycje w najnowocześniejszą technologię, dywersyfikację i poszerzanie oferty GPW o nowe produkty i usługi. Osiągnięcie tych celów uzależnione jest od szeregu czynników, na które Grupa nie ma wpływu, w tym w szczególności od warunków rynkowych, ogólnego otoczenia gospodarczego i regulacyjnego. Ponadto identyfikacja oraz realizacja inicjatyw rozwojowych wymaga czasu, ponoszenia wyższych kosztów operacyjnych oraz nakładów inwestycyjnych, które mogą mieć odzwierciedlenie w wynikach finansowych. GPW szuka możliwości wzmocnienia prowadzonej działalności oraz możliwości związanych z dalszym rozwojem Spółki. W ten sposób Grupa może wdrażać nowe produkty oraz zwiększać swoją obecność na innych rynkach. Jeżeli rozwiązania rozwojowe okażą się nieskuteczne, wówczas może to mieć negatywny wpływ na wyniki finansowe Grupy.

Ryzyko związane z możliwością podjęcia przez akcjonariusza dominującego Spółki działań, które nie leżą w interesie lub są sprzeczne z interesem Spółki lub jej pozostałych akcjonariuszy

Skarb Państwa jest akcjonariuszem dominującym Spółki i posiada 14.688.470 akcji GPW uprzywilejowanych co do prawa głosu, z których każda na mocy Statutu uprawnia do dwóch głosów. Na koniec 2019 r. udział Skarbu Państwa w ogólnej liczbie głosów wynosił 51,77%. Akcjonariusz posiadający większość głosów na Walnym Zgromadzeniu może dokonać wyboru większości członków Rady Giełdy oraz powołać Prezesa Zarządu. Dzięki posiadanym uprawnieniom korporacyjnym Skarb Państwa lub inny akcjonariusz dominujący (w wypadku zakupu akcji Spółki od Skarbu Państwa) może wywierać wpływ na podejmowane przez organy Spółki uchwały. Skarb Państwa ma, a w wypadku zbycia przez Skarb Państwa akcji akcjonariuszowi dominującemu będzie on miał istotny wpływ na działalność Spółki, w tym na określanie jej strategii oraz dróg rozwoju, wybór członków Rady Giełdy (z zastrzeżeniem postanowień w sprawie powoływania kandydatów niezależnych) oraz Prezesa Zarządu. Spółka nie jest w stanie przewidzieć sposobu, w jaki Skarb Państwa lub inny akcjonariusz dominujący będzie wykonywał przysługujące mu prawa, ani też wpływu działań podejmowanych przez nich na działalność Spółki, jej przychody i wyniki finansowe, a także jej zdolność do realizacji założonej strategii. Spółka nie może też przewidzieć, czy polityka i działania Skarbu Państwa lub innego akcjonariusza dominującego będą zgodne z interesami Spółki. Należy wziąć pod uwagę fakt, że zmiany w akcjonariacie GPW mogą prowadzić zarówno do zmiany podmiotu posiadającego istotny wpływ na Spółkę, jak i do sytuacji, w której GPW nie będzie posiadała żadnego akcjonariusza dominującego.

Ryzyko związane z opracowywaniem Stawek Referencyjnych WIBID i WIBOR

W roku 2017 Grupa GPW, za pośrednictwem spółki zależnej GPW Benchmark S.A., przejęła opracowywanie wskaźników referencyjnych stopy procentowej WIBID i WIBOR i rozpoczęła proces dostosowywania metody ich opracowywania do. wymogów Rozporządzenia UE Nr 2016/1011 (tzw. BMR). W ramach procesu dostosowawczego GPW Benchmark przeprowadziła proces otwartych konsultacji z podmiotami rynku finansowego i głównymi instytucjami, w tym prowadziła regularne konsultacje z Uczestnikami Fixingu. Po zakończeniu etapu dostosowawczego, GPW Benchmark wystąpiła dnia 6 grudnia 2019 roku do Komisji Nadzoru Finansowego z wnioskiem o zezwolenie na pełnienie funkcji administratora wskaźników stopy procentowej, w tym kluczowego wskaźnika referencyjnego stopy procentowej WIBOR.

Złożony w grudniu wniosek zapewnia możliwość stosowania Stawek Referencyjnych WIBID i WIBOR po 1 stycznia 2020 r., czyli po zakończeniu okresu przejściowego dla wskaźników nieposiadających statusu wskaźników kluczowych (WIBID). W związku z działalnością dotyczącą wskaźników stopy procentowej przez GPW Benchmark S.A., ryzyko Grupy GPW jest związane z potencjalnym przedłużaniem się postępowania przed KNF oraz opóźniającym się dostosowaniem Uczestników Fixingu do nowych wymagań. Ryzyko nieuzyskania zezwolenia dla Stawek Referencyjnych WIBID i WIBOR zostało istotnie ograniczone poprzez dostosowanie metody ich opracowywania oraz wdrożenie nowych wymagań określonych w zweryfikowanej dokumentacji, niemniej pozostaje czynnikiem monitorowanym przez Spółkę. Kolejne etapy dostosowywania i weryfikacji metody opracowywania Stawek Referencyjnych WIBID i WIBOR, odbywać się będą zgodnie z wymogami Rozporządzenia i w ramach publicznych konsultacji. Jednocześnie w ramach fazy analitycznej GPW Benchmark zaprezentowała w 2019 roku zasady opracowywania i wyniki symulacji indeksów alternatywnych stopy procentowej. Dostarczanie indeksów alternatywnych mityguje ryzyko systemowe związane z koncentracją umów i instrumentów finansowych opartych w przeważającej mierze na Stawkach Referencyjnych WIBID i WIBOR.

Ryzyko związane z opracowywaniem indeksów i wskaźników referencyjnych rynku kapitałowego

W dniu 27 listopada 2019 roku GPW Benchmark S.A. otrzymała od KNF zezwolenie na działalność administratora istotnych i poza istotnych danych regulowanych oraz wskaźników referencyjnych, nie będących wskaźnikami stopy procentowej i została wpisana do odpowiedniego rejestru ESMA. Z początkiem grudnia 2019 roku GPW Benchmark przejęła pełną kontrolę nad opracowywaniem indeksów giełdowych Głównego Rynku GPW, NewConnect oraz rynku TBSP, w tym m.in.: WIG20, mWIG40 oraz sWIG80.

Ryzyko Administratora

Uzyskanie zezwolenia na pełnienie roli administratora wiąże się z obowiązkiem wykonywania przeglądów i walidacji metody opracowywania stosowanych zgodnie z Rozporządzeniem BMR wskaźników referencyjnych. Z tego tytułu GPW Benchmark ponosić będzie ryzyko operacyjne i zgodności związane z nadzorem i kontrolą nad opracowywaniem wskaźników referencyjnych.

W związku z uzyskaniem statusu podmiotu nadzorowanego, GPW Benchmark ponosi ryzyko naruszenia przepisów określających obowiązki administratora wskaźników referencyjnych Rozporządzenia UE Nr 2016/1011 (tzw. BMR) i poniesienia w związku z tym określonych sankcji nadzorczych. Materializacja powyższych ryzyk mogłaby negatywnie wpłynąć na reputację całej Grupy Kapitałowej GPW.

Ryzyko zmniejszenia korzyści z udziału Spółki w KDPW

Spółka posiada 33,33% akcji w kapitale zakładowym KDPW. Grupa kapitałowa KDPW (obejmująca KDPW jako jednostkę dominującą oraz KDPW_CCP jako jednostkę zależną) jest odpowiedzialna za prowadzenie i nadzorowanie systemu depozytowego, rozliczeniowego i rozrachunkowego w zakresie obrotu instrumentami finansowymi w Polsce, z wyjątkiem obrotu bonami skarbowymi, w stosunku do których rozliczenia i rozrachunek są prowadzone przez NBP. GPW jako akcjonariusz mniejszościowy posiada ograniczony wpływ strategiczny i operacyjny na działalność KDPW. Na model działalności KDPW może negatywne oddziaływać szereg czynników powodujących obniżenie osiąganych zysków, w tym presja na obniżkę opłat czy zmniejszony obrót. Obniżenie zysków grupy KDPW, a także poziomu dywidendy wypłacanej przez KDPW, może wpłynąć negatywnie na zyski osiągane w przyszłości przez Grupę, co z kolei może mieć istotne negatywne skutki dla sytuacji finansowej i wyników działalności Grupy.

Ryzyka udziału TGE w projektach europejskich rynku energii elektrycznej

Strategia działania TGE na rynku spot energii elektrycznej wynikała z decyzji Rady Europejskiej podjętej w lutym 2011 r. oraz przyjęcia przez rządy państw członkowskich UE zobowiązań w zakresie wspólnej budowy połączonego rynku. Niestety analizy efektów finansowych uczestnictwa giełd, w tym TGE, w projektach integracji rynku europejskiego od początku wskazywały, że występują ryzyka związane z refinansowaniem tych przedsięwzięć.

Jednak decyzje polityczne i regulacyjne wskazywały na potrzebę zaangażowania się TGE w projekty rynku europejskiego. Jednocześnie brak działań i nakładów TGE mogłyby spowodować niekorzystne dla TGE skutki rynkowe, a w konsekwencji również doprowadzić do spadku obrotów na rynkach energii elektrycznej i utrudnić prowadzenie rynku terminowego oraz w dalszej perspektywie rynku finansowego. TGE mogłaby stracić szansę na rozwój, tym bardziej, że na polskim rynku energii, jako konkurencyjni operatorzy NEMO działać będą giełdowi potentaci, tj. EPEX SPOT i NORD POOL.

Spośród krajów Europy Środkowo-Wschodniej tylko Polska przyjęła tzw. konkurencyjny model NEMO. Ryzyka dla TGE materializują się poprzez działalność konkurencyjną innych giełd na polskim rynku energii elektrycznej, a na wielkość ryzyka podejmowanego przez TGE wpływa fakt, że TGE, jako podmiot posiadający koncesję giełdy towarowej, podlega nadzorowi KNF, a jako NEMO wraz z IRGiT, podlega nadzorowi URE.

Odrębną kwestią jest możliwość wejścia TGE z usługami na inne rynki. O swych działaniach w roli NEMO na rynkach zagranicznych TGE zdecyduje po przeprowadzeniu wnikliwych analiz finansowych oraz analiz ryzyka np. uzyskania odpowiedniego zwrotu z inwestycji w zakresie obrotu na nowych rynkach. Aktywność na innych rynkach wymagać będzie poniesienia dodatkowych kosztów, jak np. partycypacja w kosztach NEMO na obcych rynkach, dodatkowe koszty licencji oraz koszty kadrowe.

Ryzyka finansowe, tj. zmiany ceny, kredytowe, istotnych zakłóceń przepływów środków pieniężnych oraz utraty płynności finansowej, na jakie narażona jest jednostka, zostały przeanalizowane w notach objaśniających skonsolidowanego sprawozdania finansowego GK GPW.

Ryzyko podwyższenia stóp procentowych

Spółka narażona jest na ryzyko zmiany stóp procentowych ze względu na wyemitowane przez GPW dłużne papiery wartościowe oparte o zmienną stopę procentową z terminem zapadalności 31 stycznia 2022 r. Znaczne podwyższenie podstawowych stóp procentowych, a także stopy bazowej obligacji, może zwiększyć koszty obsługi zobowiązań płatniczych z tytułu obligacji i negatywnie wpłynąć na sytuację finansową i wyniki z działalności GPW.

Ryzyko znaczącej okresowej zmienności przychodów i zysków związanej z nieprzewidywalnym poziomem przychodów i stosunkowo wysokim poziomem kosztów stałych

Przychody ze sprzedaży i zysk netto Grupy są istotnie uzależnione od szeregu czynników zewnętrznych znajdujących się poza jej kontrolą, takich jak aktywność inwestorów oraz kursy instrumentów finansowych notowanych na rynkach organizowanych i prowadzonych przez Grupę, w związku z tym przychody ze sprzedaży Grupy mogą ulegać okresowym zmianom. Spadek wartości ofert publicznych na GPW może mieć negatywny wpływ na poziom przychodów z opłat z tytułu dopuszczania i wprowadzania do obrotu giełdowego oraz notowania papierów wartościowych. W wypadku zmniejszenia przychodów ze sprzedaży Grupa może nie być w stanie obniżyć kosztów działalności operacyjnej, co może istotnie negatywnie wpłynąć na wyniki z działalności operacyjnej.

Ryzyko koncentracji obrotów i uzależnienia znaczącej części przychodów ze sprzedaży Grupy od obrotów akcjami ograniczonej liczby emitentów oraz kontraktami futures, realizowanych przez ograniczoną liczbę Członków Giełdy

Grupa narażona jest na ryzyko koncentracji obrotów w niewielkiej liczbie firm inwestycyjnych prowadzących obrót na GPW. Według danych GPW w 2019 r. w obrocie sesyjnym akcjami na Głównym Rynku tyko jeden Członek Giełdy przekroczył 10% udziału w obrocie, natomiast 21 Członków Giełdy odnotowało udziały w obrotach w przedziale od 1% do 8,5%. Dodatkowo udziały w wolumenie obrotu kontraktami terminowymi na poziomie ponad 10% (każdy) osiągnęło 4 Członków Giełdy, co stanowiło łącznie 58% w wolumenie obrotów kontraktami futures. Utrata jednego lub większej liczby z tych Członków Giełdy może mieć istotny negatywny wpływ na działalność Grupy, jej sytuację finansową i wyniki działalności. Koncentracja znaczącej części przychodów Grupy w odniesieniu do niewielkiej liczby emitentów i papierów wartościowych jest źródłem istotnego ryzyka. W szczególności, jeżeli ci oraz inni znaczący emitenci podejmą decyzję o wycofaniu swoich akcji z obrotu, może to negatywnie wpłynąć na działalność Grupy, jej sytuację finansową, wyniki działalności i perspektywy rozwoju.

Ryzyko związane z wysokością opłat regulacyjnych

GPW i KDPW mają obowiązek dokonywania wpłat na pokrycie rocznego budżetu KNF z tytułu nadzoru nad rynkiem kapitałowym. Wysokość tych opłat ustalana jest w oparciu o przewidywane koszty nadzoru nad polskim rynkiem kapitałowym na dany rok oraz szacowane przychody uzyskiwane przez KNF od uczestników rynku. GPW nie ma wpływu na wysokość wspomnianych opłat i nie jest w stanie precyzyjnie przewidzieć ostatecznej kwoty, jaką będzie zobowiązana uiścić na rzecz KNF w danym roku, w związku z czym nie jest w stanie przewidzieć wpływu tych opłat na przepływy środków pieniężnych Grupy. Wzrost takich opłat może mieć negatywny wpływ na działalność Grupy, jej sytuację finansową i wyniki działalności.

Ryzyko zawierania transakcji na energię elektryczną oraz gaz poza rynkiem giełdowym

Wysokość przychodów Grupy GPW z obrotu towarami giełdowymi zależy m.in. od skłonności producentów do sprzedaży energii i gazu poprzez giełdę, powyżej poziomu obliga giełdowego oraz aktywności spółek obrotu. Obowiązek sprzedaży poprzez giełdę dotyczy obecnie (z pewnymi wyjątkami) 100% wolumenu wyprodukowanej energii elektrycznej oraz 55% wolumenu gazu ziemnego wysokometanowego wprowadzonego do sieci przesyłowej. Obrót giełdowy wolumenem ponad obligo zależy od decyzji producentów energii i gazu. Grupa nie ma bezpośredniego wpływu na wolumeny, wartość i liczbę transakcji zawieranych na giełdzie. Przychody Grupy uzależnione są m.in. od atrakcyjności warunków obrotu towarami giełdowymi w porównaniu do innych giełd i platform obrotu. Zmniejszenie podaży energii lub aktywności uczestników obrotu może mieć istotny negatywny wpływ na działalność Grupy, jej sytuację finansową i wyniki działalności.

Ryzyko niewystarczającej ochrony ubezpieczeniowej

Biorąc pod uwagę zakres ochrony ubezpieczeniowej posiadanej obecnie przez Grupę, niektóre szkody mogą nie być objęte ochroną ubezpieczeniową lub mogą być objęte częściową ochroną ubezpieczeniową. Ponadto Grupa może ponieść znaczące straty lub szkody, za które uzyskanie pełnego lub jakiegokolwiek odszkodowania może okazać się niemożliwe. W konsekwencji Grupa może nie być objęta wystarczającą ochroną ubezpieczeniową przed wszystkimi szkodami, jakie może potencjalnie ponieść. W przypadku gdy wystąpi szkoda nieobjęta ochroną ubezpieczeniową lub szkoda przewyższająca sumę ubezpieczenia, wówczas może dojść do utraty przez Grupę kapitału. Ponadto Grupa może zostać zobowiązana do naprawienia szkód poniesionych w wyniku zdarzeń, które nie zostały objęte ochroną ubezpieczeniową. Grupa może również ponosić odpowiedzialność z tytułu zadłużenia lub innych zobowiązań finansowych związanych z powstałą szkodą. Grupa nie może również zapewnić, że w przyszłości nie powstaną istotne szkody przewyższające limity ochrony ubezpieczeniowej posiadanej przez Grupę. Wszystkie szkody, które nie zostały objęte ochroną ubezpieczeniową lub które przewyższają wartość ochrony ubezpieczeniowej, mogą mieć negatywny wpływ na działalność Grupy, jej sytuację finansową i wyniki działalności.

Dodatkowe czynniki ryzyka, które obecnie nie są znane lub które są obecnie uważane za nieistotne mogą także mieć istotny negatywny wpływ na działalność Grupy GPW, jej sytuację finansową i wyniki z działalności.

Szanse

Wysoko rozwinięta kultura korporacyjna organizacji

Grupa GPW jest relatywnie odporna na kryzys wywołany rozprzestrzenianiem się COVID-19. W ostatnich miesiącach Spółka musiała jednocześnie obsługiwać rekordową aktywność uczestników rynków finansowych i towarowych oraz kompletnie przebudować nasz model operacji: ze scentralizowanego na rozproszony. Sukces na obu polach zawdzięczamy profesjonalnemu zespołowi oraz postępom w cyfryzacji, automatyzacji i robotyzacji procesów, jakich dokonaliśmy w ostatnich latach.

Rozwój organiczny - Strategia Rozwoju #GPW2022

GK GPW posiada w swoim portfolio bardzo szeroką ofertę produktową zarówno dla interesariuszy na rynku finansowym, jak również towarowym. Od czerwca 2018 r. działalność Spółki skupia się na realizacji przedstawionych inicjatyw strategicznych, które mają na celu dalszą dywersyfikację biznesu i jednocześnie rozwój już dostępnych produktów. Grupa koncentruje się m.in. na możliwościach wzrostu organicznego, aby osiągnąć swoje cele strategiczne zaktualizowane w marcu 2019 roku, w ramach bieżącego przeglądu założeń strategicznych GK GPW. Wynik tej analizy stanowił podstawę do wyznaczenia następujących celów finansowych:

  • w roku 2022 nominalna wartość przychodów GK GPW wyniesie 470 mln zł,
  • w roku 2022 wartość EBITDA wyniesie 250 mln zł,
  • po czterech latach (2018-2022) wskaźnik ROE wyniesie 19 proc.,
  • C/I po 2022 r. wyniesie poniżej 50 proc.
  • dywidenda z zysku za 2019 rok w wysokości nie mniejszej niż 2,4 zł na akcję. Coroczny wzrost dywidendy z zysku za lata 2020-2022 nie mniej niż o 0,1 zł na akcję, ale dywidenda nie mniejsza niż 60% przypadającego akcjonariuszom GPW skonsolidowanego zysku netto Grupy Kapitałowej GPW za dany rok obrotowy, skorygowanego o udział w zyskach jednostek stowarzyszonych.

GK GPW konsekwentnie wdraża ogłoszone inicjatywy strategiczne. Poszerzając linie przychodowe Spółka zakłada wykorzystanie długoterminowej szansy jaką daje rozwój i transformacja technologiczna, wprowadzanie nowych produktów, wspieranie rozwoju spółek, także poprzez edukację, na różnych etapach rozwoju czy też rozwój produktów zgodnie z trendami na rynkach globalnych m .in w zakresie inwestowania pasywnego.

Zmiany w otoczeniu ekonomicznym i regulacyjnym

Pozytywny rozwój makroekonomiczny oraz w otoczeniu regulacyjnym może przyczyniać się do zwiększonych przychodów GK GPW i mieć pozytywne przełożenie na budowanie wartości dla akcjonariuszy GPW w średnim okresie. Pozytywny wpływ realizowanego rozwoju organicznego może być wspomagany poprzez:

  • dalszą realizację Pracowniczych Planów Kapitałowych
  • Reformę OFE
  • W segmentach rynku kasowego i instrumentów pochodnych – niskie stopy procentowe, programy wsparcia dla spółek realizowane poprzez rynek kapitałowy, trwały wzrost zainteresowania rynkiem kapitałowym przez inwestorów indywidulanych, wzrost zainteresowania rynkami wschodzącymi, zwiększone zainteresowanie produktami premiującymi ryzyko itp.

Strategia Rozwoju Rynku Kapitałowego (SRRK)

1 października 2019 r. polski Rząd przyjął Strategię Rozwoju Rynku Kapitałowego (SRRK). Dnia 25 października 2019 r. dokument został podany do publicznej wiadomości. Celem SRRK jest poprawa dostępu do finansowania dla krajowych przedsiębiorstw, w szczególności małych i średnich firm, które tworzą ok. ¾ polskiego PKB.

W strategii wskazano 20 najważniejszych barier dla rozwoju rynku kapitałowego w Polsce oraz zaproponowano ich kierunkowe przezwyciężenie w postaci 90 działań.

GPW przygotowuje się do wdrożenia poszczególnych działań SRRK w Grupie Kapitałowej. Obecnie GK Giełdy Papierów pracuje nad identyfikacją działań, które jej dotyczą i nad ich planem wdrożenia. GK GPW dostrzega na chwilę obecną 33 takie działania dla Giełdy i 6 dla spółek zależnych wchodzących w skład GK GPW.

Wzrost znaczenia zrównoważonego rozwoju

Wzrost znaczenia odpowiedzialnego zarządzania organizacją będzie jednym z kluczowych celów rozwoju działalności w 2020 r. Biorąc pod uwagę znaczenie wysoko wykwalifikowanej i wyspecjalizowanej kadry

w tworzeniu długoterminowej wartości, Spółka będzie podejmować działania zmierzające do zapewnienia możliwości rozwoju swoim pracownikom, delegowaniu właściwych osób do nowych obszarów biznesowych zgodnie z kompetencjami oraz zapewnieniu innych czynników rozwoju.

Jednocześnie Spółka będzie kontynuować działalność edukacyjną dla wszystkich uczestników rynku wspierając szerzenie wiedzy z zakresu finansów dla wszystkich grup interesariuszy. Naszym celem będzie również umożliwienie wymiany doświadczeń, pogłębianie wiedzy w zakresie uwarunkowań funkcjonowania spółek publicznych czy ułatwianie spółkom dostępu do nowej bazy inwestorów.

Działalność Spółki będzie ukierunkowana także na realizację zadań mających na celu wspieranie wzrostu znaczenia zrównoważonego rozwoju na polskim rynku kapitałowym m. in poprzez rozwój nowych produktów opartych na rozwiązaniach z zakresu ESG.

Przyszły rozwój sytuacji finansowej Grupy

Oczekuje się, że w kolejnych latach Grupa będzie generowała znaczące przepływy pieniężne z działalności operacyjnej, które w połączeniu z przychodami uzyskiwanymi z aktywów finansowych, pokryją koszty działalności operacyjnej, nakłady inwestycyjne Grupy oraz koszty obsługi długu. W 2019 r. zadłużenie Grupy nie stanowiło zagrożenia dla jej działalności oraz zdolności do terminowego wywiązywania się ze zobowiązań. Wskaźnik stosunku długu netto do zysku EBITDA pozostał na ujemnym poziomie, analogicznie jak 2018 r., co jest efektem ujemnej wartości długu netto. Analizując  pozycję gotówkową Grupy należy rozpatrywać łącznie pozycje dotyczące poziomu środków pieniężnych i ich ekwiwalentów oraz aktywów finansowych wycenianych wg zamortyzowanego kosztu, w której to pozycji prezentowane są lokaty bankowe powyżej 3 miesięcy oraz certyfikaty depozytowe i obligacje korporacyjne. Na koniec grudnia 2019 środki pieniężne ukształtowały się na poziomie 281,2 mln zł, a instrumenty w pozycji aktywa finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu wyniosły 329,0 mln zł. Na kwotę tę składały się obligacje korporacyjne w kwocie 90,0 mln zł i lokaty bankowe w kwocie 239,0 mln zł. Sytuacja materialna GK GPW umożliwia zatem dalszy rozwój organiczny i jednocześnie wypłatę dywidendy zgodnie z przyjętą polityką dywidendową obejmujący okres realizacji strategii.

Perspektywy ryzyka w krótkim terminie

Biorąc pod uwagę fakt, że strategia Grupy wymaga czasu na realizację założonych inicjatyw w zakresie rozwoju zarówno nowych produktów, jak i nowych linii biznesowych, ryzyka, na które jest narażona Grupa, powinny być oceniane w krótkim okresie. Biorąc pod uwagę dużą zależność Grupy od otoczenia, w którym ona funkcjonuje, istotny wpływ na działalność GPW będzie miało ryzyko regulacyjne, związane z przepisami prawnymi. Jednocześnie sytuacja makroekonomiczna w Polsce i na rynkach globalnych będzie znacząco przekładała się na działalność Grupy w tym okresie.

Ryzyko strategiczne pozostanie neutralne, biorąc pod uwagę, że horyzont działań w tym zakresie oraz budżet z tym związany będzie realizowany do końca 2022 r.

Również ryzyko związane z zmianami w zakresie technologicznym oceniane jest jako niskie w krótkim okresie.

Ryzyka o charakterze finansowym pozostają neutralne w analizowanym okresie z niskim wpływem na działalność GK GPW.



Warning: Unknown: Failed to write session data (memcache). Please verify that the current setting of session.save_path is correct (tcp://10.127.31.148:11211) in Unknown on line 0